Yurt Dışına Çıkacak Türk Vatandaşlarına Uyarı: Sınır Dışı Tehdidi

Yurt Dışına Çıkacak Türk Vatandaşlarına Uyarı: Sınır Dışı Tehdidi 2 Mayıs 2026 tarihinde Hakan Kaplan tarafından kaleme alındı. Hollanda’da yaşayan bir Türk ailesi, belediyenin belirlediği süre içinde uyum sınavına (inburgering) katılmadıkları için oturum izinlerini kaybetme riski ile karşı karşıya kaldı. Bu durum, Türk toplumunda büyük bir tepki yaratarak, “Uygulamalar kasten mi sertleştiriliyor?” sorusunu gündeme getirdi ve hukuki tartışmaları beraberinde getirdi. PARA CEZASI KALKTI, SINIR DIŞI TEHDİDİ GELDİ Hollanda’da daha önce uyum yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere genellikle para cezası uygulanırken, bu durumda doğrudan oturum iptali tehdidinin ortaya konması dikkat çekti. Hukukçular, sınavın verilmemesinin tek başına bir sınır dışı sebebi olamayacağını savunuyor ve Göç ve Vatandaşlık Dairesi’nin (IND) bu sert tutumunu “önce uygula, sonra değerlendir” stratejisi olarak eleştiriyor. ANKARA ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDE HUKUKİ TARTIŞMALAR Türk vatandaşlarının haklarını koruyan 1963 tarihli Ankara Anlaşması ve bu kapsamda “hakları kötüleştirmeme” (standstill) ilkesi, yaşanan olayla yeniden sorgulanmaya başlandı. 1 Ocak 2025 itibarıyla süresiz oturum başvurularında uyum diploması şartının getirilmesi, kazanılmış hakların ihlali olarak değerlendiriliyor. Hollanda Danıştayı, Türk vatandaşlarına dayatılan bu sınav şartının Avrupa Birliği hukukuna uygunluğunu denetlemek için konuyu Avrupa Adalet Divanı’na taşımış durumda. “SİSTEM VATANDAŞLARI MAĞDUR EDİYOR” Bürokratik gecikmeler, randevu sistemindeki yoğunluk ve karmaşık yeni yasalar, iyi niyetli vatandaşların dahi “yasadışı” konumuna düşme riskiyle karşılaşmasına neden oluyor. Sivil toplum kuruluşları, Türk vatandaşlarına yönelik uygulamaların diğer yabancı gruplara göre daha ağır ve ayrımcı bir boyuta ulaştığını iddia ediyor. “HUKUKİ DESTEK ALMADAN HAREKET ETMEYİN” Hukuk uzmanları, Ankara Anlaşması’ndan kaynaklanan ek koruma mekanizmalarının hala geçerli olduğunu hatırlatarak şu önemli çağrıda bulundu: “Uyum sınavına girmemek, özellikle çalışan Türk vatandaşları ve aileleri için doğrudan sınır dışı nedeni olamaz. Bu tür idari kararların mahkemelerce iptal edilme ihtimali oldukça yüksektir. Benzer sorunlarla karşılaşan vatandaşların hukuki destek almadan hiçbir belgeye imza atmaması önemlidir.”